Πριν πιάσεις το σφουγγάρι, πρέπει να καταλάβεις με τι έχεις να κάνεις. Ο κουραμπιέδης δεν είναι ένας απλός λεκές. Είναι ένας συνδυασμός από τρία διαφορετικά στοιχεία που το καθένα θέλει τη δική του μεταχείριση.
Πρώτον, έχεις την άχνη ζάχαρη. Αυτή είναι το εύκολο κομμάτι, αλλά αν την βρέξεις αμέσως, γίνεται μια κολλώδης μάζα που μπαίνει βαθιά στις ίνες. Μετά έχεις το βούτυρο. Το 75% της δυσκολίας είναι το λίπος. Το βούτυρο γάλακτος έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, συνήθως πάνω από 80%, και αυτό σημαίνει ότι αν στεγνώσει, αφήνει μια κίτρινη στάμπα που δεν φεύγει με απλό νερό. Τέλος, υπάρχουν τα αμύγδαλα. Αν ο κουραμπιέδης πατηθεί πάνω στο χαλί, τα έλαια από το καβουρδισμένο αμύγδαλο προσθέτουν άλλη μια στρώση δυσκολίας.
Είναι χημεία, καθαρή χημεία. Το λίπος είναι μη πολική ουσία, οπότε το νερό μόνο του δεν πρόκειται να κάνει τίποτα. Χρειάζεσαι κάτι να διασπάσει τα λιπίδια.
Πρώτες βοήθειες: Η κίνηση που σώζει το ύφασμα
Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν όλοι; Παίρνουν μια βρεγμένη πετσέτα και αρχίζουν να τρίβουν σαν τρελοί. Μην το κάνεις. Ποτέ. Το μόνο που καταφέρνεις είναι να σπρώχνεις το βούτυρο πιο βαθιά στο ύφασμα.
Η πρώτη σου κίνηση πρέπει να είναι ξηρή. Πάρε ένα μαχαίρι βουτύρου ή μια πιστωτική κάρτα και ξύσε απαλά τα περισσεύματα. Μετά, πάρε την ηλεκτρική σκούπα. Ναι, καλά διάβασες. Βάλε το μικρό εξάρτημα και ρούφα την άχνη ζάχαρη πριν προλάβει να υγροποιηθεί από την υγρασία του περιβάλλοντος ή των χεριών σου. Αν είσαι σε τραπέζι και δεν μπορείς να φέρεις τη σκούπα, χρησιμοποίησε ένα στεγνό πινέλο ή μια καθαρή οδοντόβουρτσα.
Όσο πιο γρήγορα δράσεις, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχεις. Μετά από 20 λεπτά, το βούτυρο αρχίζει να οξειδώνεται και η ζημιά γίνεται μόνιμη.
Η μαγεία του ταλκ και του νισεστέ
Αν ο λεκές είναι φρέσκος και το βούτυρο φαίνεται ακόμα υγρό, η λύση βρίσκεται στο ντουλάπι του μπάνιου ή της κουζίνας. Το ταλκ, η μαγειρική σόδα ή ακόμα και ο νισεστέ έχουν μια εκπληκτική ιδιότητα: είναι εξαιρετικά απορροφητικά.
Ρίξε μια γενναία ποσότητα πάνω στον λεκέ. Μην τσιγκουνευτείς. Πρέπει να καλύψεις όλη την περιοχή. Άφησέ το να κάτσει για τουλάχιστον 30 με 45 λεπτά. Θα δεις ότι η σκόνη αρχίζει να αλλάζει χρώμα ή να σβολιάζει. Αυτό είναι καλό σημάδι. Σημαίνει ότι τραβάει το λίπος έξω από το ύφασμα. Μετά, τινάζεις το ρούχο και προχωράς στο επόμενο στάδιο.
Ειλικρινά, αυτή η μέθοδος σώζει το 90% των περιπτώσεων σε μεταξωτά ή ευαίσθητα υφάσματα όπου το νερό μπορεί να αφήσει δαχτυλίδι.
Πίνακας: Αποτελεσματικότητα υλικών απορρόφησης
|
Υλικό |
Χρόνος αναμονής |
Απορροφητικότητα λίπους |
Κατάλληλο για |
|
Τάλκ |
30 λεπτά |
85% |
Μετάξι, Μάλλινα |
|
Μαγειρική Σόδα |
20 λεπτά |
70% |
Βαμβακερά, Συνθετικά |
|
Νισεστέ (Κορν Φλάουρ) |
40 λεπτά |
90% |
Λευκά υφάσματα |
|
Κιμωλία λευκή |
15 λεπτά |
50% |
Μικροί λεκέδες |
Υγρό πιάτων: Ο αφανής ήρωας
Αφού αφαιρέσεις τη σκόνη, μένει η λιπαρή στάμπα. Εδώ μπαίνει το υγρό πιάτων. Σκέψου το: το υγρό πιάτων είναι σχεδιασμένο να διαλύει τα λίπη από τα τηγάνια. Γιατί να μην κάνει το ίδιο και στο πουκάμισό σου;
Βάλε μια σταγόνα συμπυκνωμένο υγρό πιάτων απευθείας πάνω στον λεκέ. Χρησιμοποίησε το δάχτυλό σου για να το δουλέψεις κυκλικά, ξεκινώντας από τις άκρες προς το κέντρο. Αυτό είναι σημαντικό για να μην απλώσει ο λεκές.
- Μην χρησιμοποιήσεις ζεστό νερό ακόμα. Το ζεστό νερό μπορεί να “ψήσει” την πρωτεΐνη που ίσως υπάρχει στο βούτυρο.
- Χρησιμοποίησε χλιαρό νερό, γύρω στους 30-35 βαθμούς Κελσίου.
- Αν το ύφασμα είναι ανθεκτικό, τρίψε ελαφρά με μια παλιά οδοντόβουρτσα.
- Άφησε το υγρό να δράσει για 10 λεπτά πριν το ξεπλύνεις.
Πολλές φορές, το υγρό πιάτων κάνει καλύτερη δουλειά από τα πανάκριβα καθαριστικά λεκέδων που διαφημίζουν στην τηλεόραση.
Τι κάνουμε με το χαλί και τον καναπέ;
Εδώ τα πράγματα σκουραίνουν. Δεν μπορείς να ρίξεις το χαλί στο πλυντήριο. Αν σου πέσει ο κουραμπιέδης στο χαλί, η πρώτη κίνηση είναι η ηλεκτρική σκούπα όπως είπαμε. Μετά, θα χρειαστείς ένα διάλυμα από λευκό ξύδι και νερό σε αναλογία 1 προς 3.
Το ξύδι βοηθάει στη διάσπαση της ζάχαρης που έχει κολλήσει στις ίνες. Ψέκασε ελαφρά, ταμπονάρισε με ένα καθαρό λευκό πανί. Ποτέ μην τρίβεις το χαλί, γιατί θα καταστρέψεις την υφή της τρίχας. Αν ο λεκές επιμένει, μπορείς να χρησιμοποιήσεις λίγη αμμωνία διαλυμένη σε νερό, αλλά πρόσεχε τις αναθυμιάσεις. Είναι λιγάκι επικίνδυνο αν δεν αερίζεται ο χώρος.
Προσωπικά, θεωρώ ότι ο καναπές είναι το πιο δύσκολο σημείο. Αν είναι υφασμάτινος, δοκίμασε πρώτα σε ένα σημείο που δεν φαίνεται. Δεν θέλεις να καταλήξεις με μια τεράστια ασπρίλα στη μέση του σαλονιού σου επειδή το καθαριστικό ήταν πολύ δυνατό.
Η μέθοδος της θερμότητας: Μόνο για τολμηρούς
Υπάρχει μια παλιά μέθοδος με το σίδερο και το στυπόχαρτο ή μια καφέ σακούλα μαναβικής. Την ξέρεις; Την χρησιμοποιούσαν οι γιαγιάδες μας για τα κεριά, αλλά δουλεύει και για το βούτυρο του κουραμπιέ.
Βάζεις το χαρτί πάνω στον λεκέ και περνάς το σίδερο σε χαμηλή θερμοκρασία, χωρίς ατμό. Η ζέστη λιώνει το λίπος και το χαρτί το απορροφά. Είναι ριψοκίνδυνο. Αν το σίδερο είναι πολύ καυτό, μπορεί να κάψεις το ύφασμα ή να σταθεροποιήσεις τον λεκέ για πάντα. Ίσως είναι καλύτερα να το αφήσεις ως τελευταία λύση αν όλα τα άλλα αποτύχουν.
Εγώ πάντως, αν το ρούχο είναι ακριβό, δεν θα το ρίσκαρα. Θα πήγαινα κατευθείαν στο καθαριστήριο.
Συμβουλές για να μην ξανασυμβεί
Ξέρω, είναι αδύνατο να φας κουραμπιέ χωρίς να λερωθείς. Είναι μέρος της ιεροτελεστίας. Αλλά υπάρχουν μερικά κόλπα για να μειώσεις τις πιθανότητες καταστροφής.
- Κόψε τον κουραμπιέ στη μέση με το χέρι πάνω από το πιάτο πριν τον βάλεις στο στόμα. Οι περισσότεροι λεκέδες γίνονται όταν δαγκώνεις και η άχνη εκτοξεύεται παντού.
- Χρησιμοποίησε χαρτοπετσέτα σαν σαλιάρα. Μην ντρέπεσαι, όλοι το ίδιο πρόβλημα έχουν.
- Μην τρως κουραμπιέδες όρθιος πάνω από χαλιά. Κάτσε στο τραπέζι.
- Έχε πάντα ένα υγρό μαντηλάκι κοντά, αν και το απλό μαντηλάκι μπορεί να κάνει το βούτυρο χειρότερο αν έχει οινόπνευμα.
- Προτίμησε τους κουραμπιέδες μπουκίτσες. Είναι πιο διαχειρίσιμοι και δεν θρυμματίζονται τόσο εύκολα.
Ίσως ακούγεται υπερβολικό, αλλά το 40% των λεκέδων στις γιορτές προέρχεται από γλυκά με άχνη και σιρόπι. Είναι κρίμα να χαλάσεις τη διάθεσή σου για ένα γλυκό.
Συμπέρασμα: Η υπομονή είναι αρετή
Ο καθαρισμός του λεκέ από κουραμπιέ δεν είναι σπριντ, είναι μαραθώνιος. Μην περιμένεις να φύγει με την πρώτη. Μπορεί να χρειαστεί να επαναλάβεις τη διαδικασία με το υγρό πιάτων δύο ή τρεις φορές.
Και κάτι τελευταίο. Πριν βάλεις το ρούχο στο στεγνωτήριο, βεβαιώσου ότι ο λεκές έχει φύγει τελείως. Η ζέστη του στεγνωτηρίου θα “σφραγίσει” οποιοδήποτε υπόλειμμα λίπους και μετά δεν πρόκειται να βγει ούτε με θαύμα. Κοίτα το ρούχο στο φως της ημέρας. Αν δεις έστω και μια υποψία σκιάς, ξαναπλύνε το.